Wystawa ukraińskiej sztuki współczesnej „Ukraiński Zriz”

Wystawa „Ukraiński Zriz” to swoista retrospekcja współczesnej sztuki ukraińskiej ukazująca polskiemu odbiorcy przekrój nurtów, problemów i form ukraińskiej sztuki współczesnej.  Ta pierwsza od kilkunastu lat tak obszerna wystawa współczesnej sztuki ukraińskiej w Polsce została zaprezentowana w Lublinie w 2010 roku. Do wzięcia udziału w wystawie zaproszeni zostali artyści w różnym wieku – od najstarszych, których można nazwać „klasykami” po przedstawicieli najmłodszej generacji, dzięki czemu w sposób kompleksowy przedstawione zostały tendencje panujące we współczesnej sztuce ukraińskiej. Ukraiński Zriz był również próbą geograficznego ukazania wszystkich ważnych regionów, w których działają artyści nurtu współczesnego (Charków, Zaporoże, Chersoń, Mikołajów, Lwów, Iwano-Frankowsk, Użhorod).

Artyści, którzy przyjęli nasze zaproszenie do uczestnictwa w projekcie:

Vasyl Bazhai, Tiberii Silvashi, Ihor Yanovych, Andrii Sahaidakovskyi, Oleh Tistol, Mykola Matsenko, Serhii Radko, Pavlo Makov, Oleksandr Ridnyi, Mykola Malyshko, Anatol Stepanenko, Petro Bevza, Oleksandr Sukholit, Vlada Ralko, Hlib Vysheslavskyi, Yevhen Ravskyi, Myroslav Yahoda, Robert Sallier, Pavlo Kovach, Ruslan Tremba, Viktor Lavnyi, Volodymyr Hulich, Viktor Pokydanets, Maks ta Olena Afanasievy, Oleksa Furdiiak, Ihor Pereklita, Myroslav Yaremak, Serhii Petliuk, Oleksii Khoroshko, Myroslav Vaida, Mykhailo Barabash, Volodymyr Topii, Serhii Savchenko, Stas Voliazlovskyi, Illia Isupov, Zhanna Kadyrova, Yurii Koval, Oleh Suslenko, Viktor Melnychuk.

 

Dlaczego „Ukraiński Zriz (Przekrój)”?

Kiedyś, na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, podczas zakładania «Dzygi» postanowiliśmy zaczynać wszystkie teksty, które będą towarzyszyć naszym projektom artystycznym, od frazy: „NASZYM ZDANIEM…”. I nie była to ucieczka od odpowiedzialności lub tylko demonstracja własnego stanowiska: to była i jest nasza Wolność – wszystkich razem i każdego z osobna.

Otóż MOIM ZDANIEM wystawa „Ukraiński Zriz” jest to UKRAIŃSKI PRZEKRÓJ naszej aktualnej sztuki – takiej, jaka nam się jawi dziś – w roku 2010.

Nie chodzi mi bynajmniej o „przekrój Ukrainy”, ale właśnie o „Przekrój Ukraiński”, z akcentem na „ukraińskość”. Chodzi – oczywiście – o próbę samoidentyfikacji tej ukraińskości, o zadanie pytania o to, co tak naprawdę jest nasze, własne. Jakie mamy korzenie, jaką mentalność, na czym możemy się oprzeć, jakie szkoły, inspiracje, jaka czeka nas przyszłość

Kim jest dziś ukraiński artysta? Czy jest skazany na wybór pomiędzy powielaniem w nieskończoność „narodowych” obrazków, tych wyszywanek, Kozaków z wąsami i w szarawarach, a „nowoczesnym” zżynaniem z  niegdysiejszej zachodniej awangardy, która na Zachodzie teraz już nikogo nie interesuje? Boję się tych dwóch skrajnych postaw. Nie interesują mnie artyści, którzy uważają, że już wszystko wiedzą, ani tacy, którzy robią dokładnie to samo, co inni. Szukam myślenia, a nie tępego radykalizmu. Dlatego wybrałem twórców, których sztuka ma autentyczne fundamenty, chociaż wielu z nich uprawia na przykład „nienowoczesne” malarstwo. Mamy po prostu wielu świetnych malarzy, którzy próbują dawać własne odpowiedzi, nie zapominając o tradycji. Chcę być jasno zrozumiany, nie zamierzam negować najbardziej awangardowych kierunków, chciałbym tylko, aby artyści przepuszczali je przez pryzmat własnej autentyczności. Tak jak najmłodsze pokolenie „Zrizu”, którzy ultraawangardowe podejście łączą z próbą mierzenia się z własnymi problemami.

Ukraińskość trzeba nam dziś sobie dokładnie obejrzeć, najlepiej pod mikroskopem…  Wciąż jest to nieodgadnione „coś”, co dopiero rodzi się z ogromnych zniszczeń, odtwarza się z resztek w podświadomości, układa w nowe myślenie, zyskuje szacunek do siebie samego, poczucie przynależności niezależne od języka, pochodzenia, miejsca zamieszkania. Pojawiła się nowa formacja ukraińskich artystów, która w swojej sztuce daje temu wyraz. To szansa na określenie naszego miejsca, tego, kim naprawdę jesteśmy, na analizę korzeni naszej kultury, naszej mentalności.

„Ukraiński Przekrój” próbuje prześledzić ten proces.

Dyrektor Artystyczny Stowarzyszenia Artystycznego «Dzyga»

Kurator Projektu „Ukraiński Przekrój”

Volodymyr Kaufman